Pinterest • Światowy katalog pomysłów

1901–12: Polska Sztuka Stosowana (czas secesji)

Towarzystwo „Polska Sztuka Stosowana” działające1901–12 w Krakowie; założone m.in. przez Stanisława Wyspiańskiego, Jerzego Warchałowskiego, Karola Tichego, Edwarda Trojanowskiego, Józefa Czajkowskiego. Towarzystwo prowadziło bardzo ożywioną działalność w celu popularyzowania polskiej sztuki ludowej i użytkowej.
6 Piny1 Obserwujący

Wymiary mebli wynikłe, jak rzekłem, z zasady geometrycznej, dawały różne niespodzianki. Stoliki nocne były na przykład tak olbrzymie, że blat ich sięgał do piersi człowieka; zarazem sprzeciwiały się całkowicie celom użytkowym: ani spojrzeć na zegarek, ani wypić herbatę w łóżku, nic! Olbrzymie fotele w sypialni miały siedzenie o jakieś 10 cm wyższe od normalnych, stolik zaś. wskutek zasady, że ma być równej wysokości z poręczami, był tak niski, że o kant uderzało się kolanami,

(wyspianski) Surowość była najwybitniejszą cechą tych mebli, dużych, ciężkich, z ogromną przewagą kloców drzewa, o chudo wysłanym siedzeniu, zbudowanych z samych linii prostych, bez jednej falistości, bez jednego wygięcia. Kiedy mu zwracano uwagę, że tak ciężkie meble bez uchwytu będą bardzo trudne do przestawiania, odpowiedział, że mebla w ogóle nie powinno się przestawiać, że gdyby nie miał stać tam, gdzie go postawiono, to by znaczyło, że w ogóle nie jest potrzebny.

Projekt krzesła dla Zofii i Tadeusza Żeleńskich. Co się tyczy mebli, Wyspiański też miał swoje odrębne pojęcia. Pojedynczy mebel nie był dla niego rzeczą samą w sobie, ale składową cząstką architektonicznej niejako kompozycji, którą był cały pokój. Miejsce i ustawienie każdego mebla były ściśle oznaczone. W kompozycji każdego mebla punkt wyjścia miał czysto geometryczny. Brał za zasadę linię pewnej długości, a każdy wymiar mebla był pewnym zwielokrotnieniem tej linii.

Stanisław Wyspiański (1869 - 1907) i Władysław Ekielski (1855- 1927) - życiorysy

Wyspianski, Macierzynstwo_1905

Stanisław Wyspiański -ojciec Witkacego (1869-1907)

Tak jak Witkiewicz stworzył styl zakopiański, Wyspiański „wymyślił” prasłowiańszczyznę. Nie ma tu bezpośrednich cytatów czy odniesień do konkretnych motywów. Istotny jest charakter form, ich zamierzony prymitywizm nasuwający na myśl niewyszukane, najprostsze narzędzia, całość ewokuje wyrazisty nastrój – jak dobra scenografia. Bo też projekty wnętrzarskie Wyspiańskiego są scenograficzne i ze scenografii się wywodzą. To przede wszystkim scenografia do przedstawienia dramatu „Bolesław Śmiały”